۱۰ چیزی که احتمالاً درباره نایک نمی‌دانستید! | دانستنی‌های جالب Nike

وقتی اسم Nike به میان می‌آید، احتمالاً اولین چیزهایی که به ذهن می‌رسند لوگوی Swoosh، شعار معروف Just Do It و کتونی‌هایی مثل Air Force 1، Air Max و Air Jordanهستند. اما پشت این نام بزرگ، داستان‌هایی وجود دارد که حتی بعضی از طرفداران قدیمی کتونی هم شاید از آن‌ها خبر نداشته باشند.

نایک امروز یکی از تأثیرگذارترین برندهای دنیای ورزش، مد و فرهنگ خیابانی است، اما مسیر رسیدن آن به این جایگاه از یک شرکت کوچک در اورگن شروع شد. جالب‌تر اینکه بعضی از معروف‌ترین ویژگی‌های نایک، از جمله زیره‌های Waffle و حتی لوگوی معروف Swoosh، داستان‌هایی بسیار متفاوت از چیزی دارند که شاید تصور کنید.

در این مقاله از کتونی اطلس سراغ ۱۰ دانستنی جذاب درباره Nike رفته‌ایم؛ از ماجرای یک وافل‌ساز خانگی گرفته تا لوگویی که طراحی آن فقط ۳۵ دلار هزینه داشت!

۱. نایک در ابتدا اصلاً نایک نبود!

داستان نایک در سال ۱۹۶۴ آغاز شد؛ زمانی که Phil Knight و مربی سابقش Bill Bowerman شرکت Blue Ribbon Sports یا همان BRS را راه‌اندازی کردند. این شرکت در ابتدا بیشتر به واردات و فروش کفش‌های دویدن ساخت ژاپن مشغول بود و هنوز خبری از برند جهانی Nike نبود. 

در واقع، شرکت سال‌ها با نام Blue Ribbon Sports فعالیت می‌کرد و سپس با شکل‌گیری برند اختصاصی خودش، نام Nike را انتخاب کرد.

این یعنی اگر به گذشته برگردیم، روی اولین صفحات تاریخ نایک خبری از Swoosh و Air Max و Air Jordan نیست؛ همه‌چیز از یک کسب‌وکار کوچک کفش ورزشی شروع شد.

۲. اسم Nike از یک الهه یونانی گرفته شده است

انتخاب نام Nike کاملاً تصادفی نبود.

Nike نام الهه پیروزی در اساطیر یونان است؛ شخصیتی که نماد پیروزی، سرعت و موفقیت محسوب می‌شود. این مفهوم با ماهیت یک برند ورزشی ارتباط بسیار خوبی داشت و بعدها به یکی از شناخته‌شده‌ترین نام‌های دنیای ورزش تبدیل شد. خود Nike نیز در منابع رسمی‌اش به ارتباط نام برند با الهه پیروزی یونان اشاره کرده است. 

شاید به همین دلیل باشد که حتی نام برند به‌تنهایی هم حس رقابت و پیروزی را منتقل می‌کند.

۳. لوگوی Swoosh فقط ۳۵ دلار قیمت داشت!

احتمالاً یکی از عجیب‌ترین واقعیت‌های تاریخ Nike همین مورد است.

در سال ۱۹۷۱، نایک به یک هویت بصری جدید نیاز داشت. Carolyn Davidson، دانشجوی دانشگاه Portland State، طرحی شبیه یک تیک یا حرکت منحنی را طراحی کرد؛ همان چیزی که بعدها به Swoosh معروف شد.

هزینه طراحی این لوگو فقط ۳۵ دلار بود! 

جالب‌تر اینکه Phil Knight در ابتدا چندان شیفته این طراحی نبود و حتی نظر مثبتی نسبت به آن نداشت. اما با گذشت زمان، همان لوگوی ساده به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای تجاری جهان تبدیل شد.

اولین کفشی که این نشانه را روی خود داشت، یک کفش فوتبال با نام Nike بود که در سال ۱۹۷۱ با قیمت ۱۶.۹۵ دلار فروخته شد. 

۴. یکی از معروف‌ترین زیره‌های نایک با وافل‌ساز ساخته شد!

حالا می‌رسیم به یکی از عجیب‌ترین داستان‌های تاریخ کتونی.

Bill Bowerman، یکی از بنیان‌گذاران نایک، به دنبال راهی برای ساخت زیره‌ای بود که چسبندگی خوبی داشته باشد اما همچنان سبک باقی بماند.

یک روز هنگام صبحانه، به الگوی شبکه‌ای یک وافل‌ساز نگاه کرد و به این فکر افتاد که شاید بتوان از چنین الگویی برای ساخت زیره کفش استفاده کرد.

او شروع به آزمایش کرد و حتی پلی‌یورتان را داخل وافل‌ساز خانه ریخت؛ نتیجه؟ مواد به دستگاه چسبید و وافل‌ساز برای همیشه خراب شد! 

اما این آزمایش عجیب در نهایت به شکل‌گیری چیزی منجر شد که بعدها به Waffle Sole معروف شد و نقش مهمی در تاریخ کفش‌های دویدن نایک داشت.

حتی نمونه اولیه Nike Moon Shoe نیز از همین ایده استفاده می‌کرد و رد زیره آن روی زمین شباهتی به جای پای فضانوردان داشت؛ به همین دلیل لقب Moon Shoe را گرفت. 

۵. Nike Cortez یکی از اولین موفقیت‌های بزرگ برند بود

قبل از اینکه Air Max و Jordan به وجود بیایند، یکی از مدل‌هایی که نقش مهمی در مسیر نایک داشت Nike Cortez بود.

این مدل با طراحی Bill Bowerman برای دویدن ساخته شد و هدف اصلی آن ارائه کفشی سبک، راحت و مناسب برای دویدن روی جاده بود. نسخه اولیه آن ابتدا در همکاری با Onitsuka ساخته شد و بعدها با شکل‌گیری Nike به این برند منتقل شد. 

در سال ۱۹۷۳، مجله Runner's World، Nike Cortez را به‌عنوان محبوب‌ترین کفش تمرین دویدن طولانی در آمریکا معرفی کرد. 

جالب اینکه Cortez بعدها از یک کفش تخصصی دویدن فاصله گرفت و به یکی از مدل‌های کلاسیک فرهنگ خیابانی تبدیل شد.

۶. Nike Air از ایده یک مهندس سابق هوافضا آمد

امروزه دیدن عبارت Air روی کتونی‌های Nike کاملاً عادی است؛ اما ایده قرار دادن هوا درون کفش در ابتدا بسیار آینده‌نگرانه به نظر می‌رسید.

این فناوری با ایده Frank Rudy، مهندس سابق هوافضا، وارد مسیر نایک شد. او ایده استفاده از محفظه‌های هوای فشرده برای ایجاد بالشتک در کفش را مطرح کرد. 

Phil Knight بعدها در کتاب Shoe Dog توضیح داده که وقتی برای اولین بار این ایده را شنید، آن را چیزی شبیه «جت‌پک» تصور کرده بود!

اما این ایده در نهایت به یکی از مهم‌ترین فناوری‌های تاریخ Nike تبدیل شد و مسیر را برای خانواده بزرگی از کفش‌های Air هموار کرد.

۷. Air Jordan قرار نبود فقط یک کفش معمولی باشد

امروز Air Jordan خودش یک دنیای کامل در صنعت کتونی محسوب می‌شود، اما شروع این داستان به همکاری نایک با Michael Jordan در دهه ۱۹۸۰ برمی‌گردد.

موفقیت Air Jordan فقط به عملکرد کفش در زمین بسکتبال محدود نشد؛ این مدل به‌تدریج وارد فرهنگ خیابانی، موسیقی، مد و کلکسیونرها شد.

همین اتفاق نشان داد که یک کفش ورزشی می‌تواند فراتر از ورزش باشد و تبدیل به یک نماد فرهنگی شود؛ مسیری که بعدها برای مدل‌های مختلف Nike و Jordan ادامه پیدا کرد.

۸. شعار Just Do It در سال ۱۹۸۸ متولد شد

کمتر کسی است که عبارت Just Do It را نشنیده باشد.

Nike این شعار را در سال ۱۹۸۸ معرفی کرد و به‌مرور زمان، آن را به یکی از شناخته‌شده‌ترین پیام‌های تبلیغاتی تاریخ ورزش تبدیل کرد. 

اولین تبلیغ این کمپین نیز نکته جالبی داشت: یک دونده ۸۰ ساله به نام Walt Stack در حال دویدن روی پل Golden Gate نشان داده می‌شد.

پیام تبلیغ ساده بود؛ ورزش فقط مخصوص ورزشکاران حرفه‌ای نیست.

این شعار بعدها به بخش جدایی‌ناپذیر هویت Nike تبدیل شد و حتی در کمپین‌های جدید برند نیز همچنان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۹. Nike فقط با ورزشکاران معروف بزرگ نشد

یکی از دلایل رشد Nike ارتباط نزدیک این برند با ورزشکاران و تیم‌های ورزشی بود.

برای مثال Steve Prefontaine، دونده معروف دانشگاه Oregon، در سال‌های ابتدایی نقش مهمی در شناخته‌شدن Nike در دنیای دویدن داشت. Nike حتی از او حمایت مالی می‌کرد و او در معرفی محصولات و ارتباط با دوندگان نقش داشت. 

بعدها این مدل همکاری با ورزشکاران در رشته‌های مختلف گسترش پیدا کرد؛ از بسکتبال و فوتبال گرفته تا تنیس و دوومیدانی.

امروز همکاری Nike با ورزشکاران فقط یک قرارداد تبلیغاتی ساده نیست؛ بسیاری از فناوری‌ها و مدل‌های جدید با بازخورد ورزشکاران توسعه پیدا می‌کنند.

۱۰. نایک فقط یک برند ورزشی نیست؛ بخشی از فرهنگ کتونی است

شاید مهم‌ترین دانستنی درباره Nike همین باشد.

نایک توانست مرز بین ورزش، مد، موسیقی و فرهنگ خیابانی را از بین ببرد. مدل‌هایی که زمانی فقط برای دویدن یا بسکتبال طراحی شده بودند، امروز بخشی از استایل روزمره مردم هستند.

از Air Force 1 و Dunk گرفته تا Air Jordan، Air Max و همکاری‌های خاص با طراحان و هنرمندان، Nike توانسته کتونی را از یک وسیله ورزشی به یک عنصر فرهنگی تبدیل کند.

این اتفاق به‌خصوص در دنیای sneaker culture اهمیت زیادی دارد؛ جایی که یک مدل کفش می‌تواند نه‌تنها به‌خاطر عملکردش، بلکه به دلیل داستان، طراحی، همکاری یا ارتباطش با یک شخصیت معروف ارزش پیدا کند.

جمع‌بندی؛ نایک چطور به نایک تبدیل شد؟

داستان Nike فقط داستان یک برند موفق کفش نیست؛ داستان مجموعه‌ای از ایده‌های عجیب و جسورانه است. از یک وافل‌ساز خانگی که به شکل‌گیری Waffle Sole کمک کرد تا لوگویی ۳۵ دلاری که امروز میلیاردها نفر آن را می‌شناسند.

نایک از یک شرکت کوچک به نام Blue Ribbon Sports شروع کرد، اما با ترکیب نوآوری، ورزشکاران، طراحی و بازاریابی توانست جایگاه متفاوتی در دنیای کتونی پیدا کند.

شاید جذاب‌ترین بخش ماجرا این باشد که بسیاری از چیزهایی که امروز کاملاً عادی به نظر می‌رسند، زمانی ایده‌هایی عجیب و حتی غیرمنطقی بوده‌اند. Nike دقیقاً با همین روحیه آزمایش و ریسک توانست به یکی از مهم‌ترین نام‌های تاریخ کتونی تبدیل شود.